ویژگی های سرپرست خوب

 ویژگی های سرپرست خوب

سرپرستی دانشی است فنی که مردم شناسی ( درک دیگران ، حساس بودن به نیازهای آنها و دوست بودن و مهربان بودن با اعضا ) و حس کوهستان ( مجموعه ای از دانش و تجربه سرپرستی، یکی شدن همه مهارت ها، تجارب و دانش های مربوط به کوه به اضافه توانایی ها و ویژگیهای ضروری ) از مولفه های اصلی آن می باشد. برخی از این مولفه ها عبارتند از:

تجربه: هیچ جانشینی برای تجربه وجود ندارد!
اعتماد به نفس: همرا کسب تجربه رشد می کند.
مشاهده گری: مشاهده دقیق اعضا و محیط
نرمش پذیری: اشتیاق به تغییر برنامه در صورت تغییر شرایط
گروه محوری: اولویت دادن به اهداف و علایق گروه در مقایسه با علایق شخصی
آگاهی به محدودیت های خود مسئولیت پذیری: آگاهی به چگونگی تاثیر هر تصمیم بر امنیت گروه
انسان محوری: اولویت دادن به انسان ها در مقایسه با اهداف کوهنوردی
خودشناسی: شناخت خویشتن و دلایل پذیرش سرپرستی دقت ، خونسردی و روراستی
سامان مندی: برخورد منطقی و سیستماتیک با مشکلات و مسائل
انتقاد پذیری: پذیرش اشتباهات و درس گرفتن از آنها
قاطعیت: عقب نینداختن اقدامت ضروری
سازگاری: پرهیز از کمال گرایی و قانون مداری مطلق
آمادگی: شامل آمادگی جسمی ، روانی ، فنی و …

سرپرست کوهنوردی

هدف سرپرست، کمک به اجرای بی خطر و موفقیت آمیز برنامه است. راهبر باید با توجه و دارای مهارتهای ضروری برای برنامه مورد نظر باشد ولی ملزم نیستیم که با تجربه ترین یا ماهرترین عضو گروه را به عنوان راهبر انتخاب نماییم. به همین ترتیب، سرپرست باید آمادگی جسمی و روانی لازم برای ماموریت را داشته باشد ولی ضرورتی ندارد که نیرومندترین عضو تیم باشد. علاوه بر اینها، راهبر باید دارای قدرت داوری و حس همکاری خوبی بوده به تندرستی و آسایش اعضای گروه توجه نماید.

نقش های مهم سرپرست را می توان چنین برشمرد:
حفظ ایمنی:
مهمترین موضوع در برنامه های کوهنوردی ، ایمنی اعضاست که از همان مرحله برنامه ریزی باید در دستور کار قرار گیرد . سرپرست باید اطمینان یابد که هر یک از اعضای گروه تجهیزات ، تجربه و استقامت لازم جهت اجرای برنامه را دارد و مسیر انتخاب شده نیز بی خطر و متناسب با توانایی اعضای گروه است . خستگی و هیجان ناشی از شرایط بحرانی ، از عوامل تشدید کننده بی دقتی اعضای گروهند . سرپرست باید این شرایط را به عنوان علایم هشدار و پرچم قرمز در نظر گرفته ، تذکرات لازم را به اعضا بدهد تا از بروز حادثه جلوگیری شود . هنگام گرفتن تصمیمهای دشوار ( ) راهبر باید موضوع را پیش از بحرانی شدن شرایط با اعضا مطرح کند تا گروه گرفتار …بازگشت به خاطر وضع هوا ، کمبود زمان و موقعیت های خطرناک نگردد.

برنامه ریزی:
اگر گروهی بخواهد برنامه ای را اجرا کند، باید در زمان مناسب با تجهیزات متناسب در مکان مناسب قرار گیرد و این امر مستلزم توجه به پیش ببرد ولی باید مسئولیت نظارت بر کلیه اقداماتی را که ً بسیاری از جزئیات است. لازم نیست راهبر تمامی فرآیند برنامه ریزی را شخصا توسط هر یک از اعضا در راستای برنامه ریزی و آمادگی صورت می گیرد، بپذیرد.

راهنمایی:
یکی از نقش های مهم سرپرست این است که به هنگام ضرورت یا در پاسخ به در خواست اعضا، رهنمودهای لازم را ارائه دهد و این کار نیاز به آموزش، تجربه و قدرت داوری دارد. برای راهبری موثر و کارآمد، لازم نیست بهترین کوهنورد گروه باشید بلکه باید تجربه و را با گذشت زمان کسب کرده باشید. برای یک راهبر علاوه بر دانش فنی کوهنوردی، مجموعه »حس راهبری«آموزش کافی و همچنین ای از مهارتهای دیگر نیز ضروری است. وی باید در مورد تجهیزات ، جهت یابی و پیمایش ، کمکهای نخستین ، هواشناسی ، برنامه ریزی اطلاعات کافی داشته باشد. …، سازماندهی و آموزش : در ضمن برنامه _ به ویژه در صورت حضور افراد کم تجربه _ آموزش نیز بخشی از کار راهبری است. بسته به نوع مؤموریت و ترکیب گروه ، آموزش می تواند از ارائه راهکارهای عملی تا برگزاری کلاسهای درسی تمام عیار را در برگیرد. بسیاری از کوهنوردان کهنه کار، خود را موظف به انتقال تجربیات به دیگران می دانند اما این انتقال باید با دقت و احتیاط صورت گیرد.

افراد تازه کار بخاطر احساس خطر در شرایط بحرانی و هچنین به دلیل نداشتن مهارت لازم دچار دستپاچگی و هراس می شوند. در این موقعیت ها باید از ترساندن یا تاکید بر اشتباه بودن کار آنها جدا پرهیز کرد و به جای آن باید شیوه درست انجام کار را عملا به ایشان نشان داد. تنها استثنای این حالت زمانی است که شخص دارد کار خطرناکی انجام می دهد که ایمنی وی یا دیگران را تهدید می کند. در این مورد برخورد فوری و مستقیم ضروری است.

مربیگری:
بین مربیگری و آموزش تفاوتهایی هست. مربی علاوه بر داشتن دانش مورد نظر و انتقال آن به دیگران، با کاربرد شیوه های تشویقی و حمایتی به آنها کمک می کند که بر دشواریها چیره شوند. در غالب موارد مانع اصلی در روند یادگیری مهارتهای عملی، کمبود اعتماد به نفس است. مربی به کمک شیوه های مناسب، اعتماد به نفس لازم برای یادگیری و اجرای درست مهارتها را به کار آموز می دهد و این امر به کار آموز و سایر اعضای گروه امکان می دهد که ماموریت خود را بهتر و سریعتر انجام دهند. مربیگری موثر برای دست یابی به کارکرد بهینه اعضای گروه، یکی از نقش های مهم سرپرست است.

آغازگری:
پیشرفت کار و موفقیت هر برنامه کوهنوردی به زنجیره ای از تصمیمها بستگی دارد. کدام مسیر را در پیش می گیریم؟ کجا اتراق می کنیم. … ؟ کی به مقصد می رسیم؟ و تصمیم گیری در این موارد به خودی خود دشوار نیست بلکه ترتیب زمانی تصمیمها اهمیت دارد ً .معمولا موضوع مناسب را در دستور، بلکه وی باید بتواند در زمان مناسب ، این نیست که همه تصمیم ها را اخذ و دیکته کند ً کار راهبر ضرورتا کار قرار دهد.

تصمیم گیری نهایی:
در ضمن صعود، بحث و گفتگو درباره موضوعی خاص می تواند موجب پیدایش اختلاف نظر گردد. فضا سازی برای مطرح شدن نظرها و سپس گرد آوری آنها روش خوبی است ولی این شیوه می تواند موجب بی تصمیمی یا مجادلات بیهوده گردد. در این شرایط ، اختیارات ویژه راهبر می تواند سودمند و نجات بخش باشد. هرگاه گروه دارد تصمیم نادرست یا خطرناکی می گیرد. روحیه عصبی بر تیم حاکم شده یا
بحث و جدل بی هدف شکل گرفته است، وزن و موقعیت ویژه راهبر می تواند آرامش را برقرار کند و رای قطعی و نهایی وی می تواند گروه را دوباره در مسیر درست قرار دهد.

حفاظت ازمحیط:
گاهی تیم های کوهنوردی برای اجرای برنامه ناچارند مدتی در محیط های طبیعی به سر برند. یکی از وظایف اعضای این گروه ها حفظ محیط زیست و پرهیز از دستکاری و آسیب رساندن به آن است. در این راستا سرپرست گروه نقش مهمی دارد. راهبر باید با کاربرد شیوه هایی که کمترین آسیب را به محیط طبیعی وارد می کنند، الگوی عملی اعضای گروه باشد. شکستن و سوزاندن شاخه های تر، لگدکوب از جمله کارهایی هستند که به شدت …کردن کشت و زرع مردم ، آسیب رساندن به باغها ، تخریب پرچینها ، آلوده کردن آبهای سطحی و باید از آنها دوری جست. سرپرست باید به کسانی که این نکات را رعایت نمی کنند تذکر داده , مانع عملکرد زیانبار آنها شود.

مهدی حسنی

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.